Da saniya ɲuman marali tɛ dan i ɲinw koli ma siɲɛ fila tile kɔnɔ. Hali ni aw ye u ko ka ɲɛ kosɛbɛ, o bɛ se ka dumunifɛnw ni fɛn dɔw to ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ ani ɲinw da la. Waati tɛmɛnen kɔfɛ, o yɔrɔ minnu sɔrɔli ka gɛlɛn-, olu bɛ se ka kɛ banakisɛw lamɔyɔrɔw ye, o bɛ na ni sɔgɔsɔgɔninjɛw caya ye, ninakili jugu, ɲinw dimi, ani hali ɲinw dawololabana.
O yɔrɔ de la kuran fiyɛlan bɛ se ka danfara don.
Ikomi mɔgɔ caman bɛ ka fɛɛrɛ nɔgɔmanw ni nafamaw ɲini u ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ, kuran fiyɛlilanw kɛra fɛn ye min diyara mɔgɔw ye ka taa a fɛ. Nka yala u bɛ dɛmɛ tiɲɛ na ka dɔ bɔ farikolojidɛsɛ la ani ka ɲinw kɛnɛya sabati wa? Ani yala nafa b’u la ka fara i ka don o don da ladonni kɛcogo kan wa?
Nin gafe in kɔnɔ, an bɛna sɛgɛsɛgɛli kɛkuran fɛnɲɛnamafagalanw bɛ baara kɛ cogo min na, u nafaw ka ɲɛsin sɔgɔsɔgɔninjɛ kunbɛnni ma ani ɲinw kɛnɛya ma, ani aw ka kan ka min jateminɛ ni aw bɛ minɛn ɲuman sugandi.
Kuranko ye mun ye?
Kuran sɔgɔlan ye da ladonminɛn ye min fanga ka bon, min dilannen don walasa ka ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ ani ɲinw dawolo saniya ka ɲɛ ka tɛmɛ bololabaarakɛcogo kɔrɔ kan.
Jibɔlan minnu bɛ baara kɛ ni jibolisira ye, olu tɛ i n’a fɔ jibɔlan caman, bi kuranminɛn caman bɛ baara kɛ ni yɛrɛyɛrɛli ye min ka bon-kan na ani jifilen kunkolo minnu dilannen don kɛrɛnkɛrɛnnenya la walasa ka dumuni nɔgɔw ni fɛnw bɔ yɔrɔw la minnu sirilen don. O minɛnw bɛ baarakɛlaw dɛmɛ u ka saniya jugumanba sɔrɔ ni cɛsiri dɔɔnin ye, o bɛ kɛ sababu ye ka nɛgɛso baara nɔgɔya ani ka nɔgɔya.
Kuran fiyɛlanw nafa ka bon kɛrɛnkɛrɛnnenya la mɔgɔw ma minnu bɛ:
- Aw bɛ laadala finimuguw sɔrɔ minnu tali ka gɛlɛn
- Aw ka bololabaara seko danma kɛ
- Aw b’a fɛ ka nɛgɛso bolicogo teliya
- Aw bɛ kɛlɛ kɛ ni finimugu tali ye min bɛ kɛ tuma bɛɛ don o don
Ni o minɛnw bɛ ɲinw dacogo nɔgɔya, u bɛ dusu don da saniyacogo ɲuman na ani ka ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ saniya tuma bɛɛ.
Plaque ni Gum bana faamuyali
Sani an ka baro kɛ kuran fiyɛlilan bɛ dɛmɛ cogo min na, a nafa ka bon ka gɛlɛya min ɲɛnabɔ, a bɛ o faamu.
Plaque ye banakisɛw ka filimu nɔrɔlen ye min bɛ to ka kɛ ɲinw kan. Ni sɔgɔsɔgɔninjɛ ma bɔ tuma bɛɛ, a bɛ se ka gɛlɛya ka kɛ tartiri ye ani ka kɛ sababu ye ka da kɔnɔ kɛnɛya gɛlɛya caman lase mɔgɔ ma.
Mun de bɛ kɛ sababu ye ka Plaque Buildup?
Plaque bɛ sɔrɔ ni banakisɛ minnu bɛ da kɔnɔ olu ɲagaminen don ni ninnu ye:
- Dumunifɛnw fɛnɲɛnamafagalanw
- Sukaro minnu bɛ sɔrɔ
- Sɔgɔsɔgɔninjɛ
Nin banakisɛ ninnu bɛ balo sukaro la ka asidiw dilan minnu bɛ se ka ɲinw sɔgɔsɔgɔninjɛ tiɲɛ ani ka ɲinw dimi.
Fɛn minnu ka teli ka kɛ sababu ye ka farikolojidɛsɛbanakisɛw caya, olu ye:
- Brushing (burusi) min tɛ se ka kɛ
- Flossing min tɛ bɛn ɲɔgɔn ma
- Sukaro caman bɛ dumuni minnu na
- Da jalen
- Sigarɛtimin
Plaque bɛ nɔ bila ɲinw kɛnɛya cogo min na
Plaques (banakisɛfagalanw) dalajɛli ɲinw da la, o bɛ se ka funu bila mɔgɔ la min bɛ wele ko gingivitis.
Ɲɛgɛnɛsiraw taamasiɲɛw ye:
- Gumu bilenmanw
- Ɲɛgɛnɛsiraw fununi
- Dusukunnata
- Joli bɛ bɔ burusi walima finimugu kɛtuma na
Ni a ma furakɛ, ɲɛgɛnɛsiralabana bɛ se ka taa ɲɛ ka kɛ ɲinw dawoloci ye, o ye ɲinw bana jugumanba ye min bɛ se ka kɛ sababu ye ka ɲinw bɔ.
Ikomi sɔgɔsɔgɔninjɛ caman bɛ bɔ ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ, ɲinw tali jɔyɔrɔ ka bon ɲinw gɛlɛyaw kunbɛnni na.
Kuranko fɛnɲɛnamafagalan bɛ dɛmɛ cogo min na ka dɔ bɔ plaki la
Kuran min bɛ kɛ ni ɲinw ye, o kun fɔlɔ ye ka ɲinw ni nɔgɔw bɔ yɔrɔw la, ɲinfurakisɛw tɛ se ka se yɔrɔ minnu na nɔgɔya la.
Yɛrɛyɛrɛli caman-Frequency Vibrations bɛ Saniyacogo ɲɛ
Kuran-fɔlɔ caman bɛ baara kɛ ni sonic walima vibrating technology ye min bɛ dɛmɛ ka plaque lajɔ ka bɔ ɲinw sanfɛ ani ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ yɔrɔw la.
Lamaga teliya la, o bɛ a to fiɲɛ kunkolo bɛ se ka:
- Aw bɛ se ka yɔrɔ fitininw sɔrɔ ka ɲɛ
- Aw bɛ banakisɛw ka biyofilimuw tiɲɛ
- Aw bɛ dumunifɛnw bɔ minnu sirilen don
- Aw bɛ plaki bɔli bɛɛ lajɛlen ɲɛ
Nin fɛɛrɛ in bɛ se ka saniya dafalen di ni i y’a suma ni bololabaarakɛla dɔw ye.
Saniya baara kɛcogo min bɛ kɛ tuma bɛɛ
Gɛlɛya dɔ min bɛ laadala finiko la, o ye fɛɛrɛ ye.
Mɔgɔ caman:
- Floss kɛ joona kojugu
- Aw bɛ ɲin dɔw tɛmɛ
- Aw bɛ baara kɛ ni nɛgɛberew ye minnu tɛ bɛn
- Aw bɛ degun kɛ min tɛ bɛn ɲɔgɔn ma
Kuran fiyɛlan bɛ dɛmɛ ka saniya kɛcogo kɛ cogo kelen na. Lamaga min bɛ fanga la, o bɛ baara caman kɛ, o b’a to a ka nɔgɔn ka ɲɛtaa sabatilenw sɔrɔ don o don.
Se sɔrɔli ka fisa ka se yɔrɔw ma minnu ka gɛlɛn-ka{1}}se yɔrɔ minnu na
A ka ca a la, ɲinw dawolo ni kɔ ɲinw tɛ jate nɛgɛso tigɛtuma na.
Kuran fiyɛlanw bɛ se ka baarakɛlaw dɛmɛ ka se ka ninnu sɔrɔ:
- Kɔfɛ ɲinw
- Denw ni ɲɔgɔn cɛ yɔrɔ sirilenw
- Yɔrɔ minnu bɛ ɲinw labɛnni minɛnw lamini
- Mara minnu bɛ ɲinw labɛnni kɛrɛfɛ
O sɔrɔli ka ɲɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka plakiw kunbɛn ka ɲɛ da bɛɛ kɔnɔ.
Yala kuran fɛnɲɛnamafagalanw bɛ se ka ɲinw kɛnɛya sabati wa?
Jaabi surun ye ɔwɔ ye-ni a bɛ kɛ tuma bɛɛ i n’a fɔ da ladoncogo dafalen dɔ.
Ɲɛgɛnɛsira kɛnɛmanw bɛ bɔ banakisɛw falenni kɔlɔsili la ɲinw lamini na. Ikomi sɔgɔsɔgɔninjɛ ye ɲinw funu sababuba dɔ ye, ni sɔgɔsɔgɔninjɛ dɔgɔyali bɛ ɲinw kɛnɛya dɛmɛ k’a ɲɛsin a yɛrɛ ma.
A bɛ dɔ bɔ ɲinw ka ŋɛɲɛ na
Ni aw ye sɔgɔsɔgɔninjɛ bɔ sani a ka dalajɛ, o bɛ se ka dɔ bɔ dimi na ɲinw kɛrɛ fɛ.
Baarakɛla caman bɛ ɲɛtaa dɔw fɔ i n’a fɔ:
- A bilenni ka dɔgɔn
- Funu bɛ dɔgɔya
- Ninakili kura
- Kɛnɛya-ɲɛnamaya ɲɛda cogoya
- A bɛ dusu don mɔgɔ kɔnɔ ka don o don Flossing kɛ
Kuran fiyɛlan nafa belebele dɔ ye a nɔgɔya ye.
Laadalata sɔgɔsɔgɔninjɛ bɛ se ka kɛ i n’a fɔ a bɛ waati-ta walima a tɛ mɔgɔ lafiya, o bɛ kɛ sababu ye mɔgɔ caman ka tɛmɛ a kan pewu. Tuma caman na, kuran fiyɛlanw bɛ baara kɛ teliya la ani ka nɔgɔya, o bɛ dɔ fara don o don baara kɛcogo kan.
Fɛnɲɛnamafagalanw tali ye fɛn nafama dɔ ye min bɛ kɛ sababu ye ka ɲinw kɛnɛya.
A bɛ dɛmɛ don da kɔnɔ kɛnɛya kuntaalajan-waati la
Ni a farala ɲɔgɔn kan ni burusi ni ɲinw sɛgɛsɛgɛli ye tuma bɛɛ, kuran sɔgɔlan bɛ se ka dɛmɛ don ka dɛmɛ don:
- Ɲɛgɛnɛsiraw kɛnɛman
- Denw ni ɲɔgɔn cɛ yɔrɔw saniyalen don
- Plaque dalajɛli dɔgɔyali
- Da saniya bɛɛ lajɛlen ɲɛtaa
Waati tɛmɛnen kɔfɛ, o nafaw bɛ kɛ sababu ye ka ɲinw ni ɲinw kɛnɛya.
Flosser électrique vs. Floss traditionnel
Mɔgɔ caman b’u yɛrɛ ɲininka ni kuran fiyɛlilan ka fisa ni laadala finimugu ye.
Tuma caman na, o jaabi bɛ bɔ mɔgɔ yɛrɛ diyanyekow la ani a kɛcogo la.
Nafa minnu bɛ Laadalata Floss la
Laadalata ɲinw furakɛcogo:
- A sɔngɔ man gɛlɛn
- A tɛ wajibiya ka charge (sara) kɛ
- A bɛ se ka taa ni a ye yɔrɔ o yɔrɔ
- A ka baara kɛcogo ka jan
Nka, a bɛ fɛɛrɛ bɛnnen de wajibiya, wa a bɛ se ka kɛ gɛlɛya ye baarakɛla dɔw bolo.
Nafa minnu bɛ Kuran Flosserw la
Kuran fiyɛlanw bɛ nafa caman lase mɔgɔ ma:
- Baara kɛli ka nɔgɔn
- Saniyacogo teliya
- Baara kɛcogo min bɛ kɛ tuma bɛɛ
- A bɛ lafiya ɲinw na minnu bɛ se ka sɔgɔsɔgɔ
- A bɛ dɛmɛ don daminɛbagaw ma
Mɔgɔ minnu bɛ gɛlɛya don dawolo la tuma bɛɛ, kuran fiyɛlilan bɛ se ka sariya labatoli ni da saniya bɛɛ lajɛlen ɲɛ kosɛbɛ.
Juman bɛ Plaque caman bɔ?
Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira tuma bɛɛ ko ni nɛgɛfugulan fɛɛrɛ o fɛɛrɛ kɛra ka ɲɛ ani ka kɛ tuma bɛɛ, o nafa ka bon.
Nka, diɲɛ kɔnɔko lakikaw la, baarakɛla caman b’a ye ko kuran fɛnɲɛnamafagalanw baara ka nɔgɔn tuma bɛɛ. O bɛ se ka kɛ sababu ye ka dɔ fara a kɛcogo kan, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka plaki furakɛ ka ɲɛ waati kɔnɔ.
Jɔn bɛ se ka nafa caman sɔrɔ ni kuran ye?
Hali ni bɛɛ bɛ se ka nafa sɔrɔ ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ saniya la, kulu dɔw bɛ se k’o sɔrɔɲinw kuran fɛnɲɛnamafagalanwkɛrɛnkɛrɛnnenya la, a bɛ mɔgɔ dɛmɛ.
Mɔgɔ minnu bɛ ni Braces ye
Braces bɛ yɔrɔ caman dilan, plaki ni dumunifɛnw bɛ se ka dalajɛ yɔrɔ minnu na.
Kuran fiyɛlan bɛ se ka dɛmɛ don ka lamini saniya:
- Brackets (Baarakɛminɛnw).
- Filɛriw
- Denso labɛncogo nɔrɔlenw
O bɛ dɛmɛ ka da saniyacogo ɲuman sabati ɲinw labɛnni furakɛli bɛɛ kɔnɔ.
Mɔgɔ minnu bɛ ni ɲinw ye minnu bɛ se ka sɔgɔsɔgɔ
Yɛrɛyɛrɛli nɔgɔman fɛɛrɛ bɛ se ka kɛ sababu ye ka saniya kɛcogo ɲuman di baarakɛlaw ma minnu ka ɲinw ka nɔgɔn.
Ni aw bɛ to ka sɔgɔsɔgɔninjɛ bɔ, o fana bɛ se ka dɛmɛ ka funu dɔgɔya min bɛ kɛ sababu ye ka ɲinw dimi.
Baarakɛlaw minnu bolo degunnen don
Mɔgɔ minnu ka waati bolodacogo ka gɛlɛn, kuran fiyɛlilan bɛ fɛɛrɛ teliya ni nɔgɔman di u ma walasa ka don o don da ladonni sabati.
Ni delinako ka nɔgɔn, baarakɛlaw bɛ nɔrɔ a la ka taa a fɛ.
Baliku kɔrɔbaw
Bololabaarakɛminɛnw tali bɛ se ka gɛlɛya ka a sababu kɛ a ka seko walima a ka taamacogo dɔgɔyali ye.
Kuran fiyɛlanw bɛ dɛmɛ ka baara nɔgɔya ani ka da ladonni yɛrɛmahɔrɔnyalen dɛmɛ.
Baara kɛcogo ɲuman ni kuran ye
Walasa ka furakisɛw bɔli ni ɲinw kɛnɛya nafa caman sɔrɔ, aw bɛ nin fɛɛrɛ nɔgɔman ninnu kɛ.
Taabolo fɔlɔ: A’ ye Mode bɛnnen sugandi
Kuran fiyɛlan caman bɛ saniyacogo caman di.
Aw bɛ cogo nɔgɔman dɔ sugandi ni aw ye mɔgɔ kuraw ye nɛgɛso tali la walima ni aw ɲinw bɛ sɔgɔsɔgɔ.
Taabolo 2nan : Aw bɛ Floss kunkolo bila ka ɲɛ
Aw bɛ nɛgɛso kunkolo bila ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ ani ka a to minɛn ka saniya wale ɲɛminɛ.
Aw bɛ aw yɛrɛ tanga ka nɛgɛso waajibiya ka don yɔrɔ gɛlɛnw na.
Taabolo 3nan : Aw bɛ taa ɲɛgɛnɛsira fɛ
Aw bɛ segin damadɔ kɛ ka ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ yɔrɔ kelen-kelen bɛɛ saniya ani yɔrɔ min bɛ ɲinw dawolo kɛrɛfɛ.
Aw bɛ aw janto kɔfɛ ɲinw na kosɛbɛ.
Taabolo 4nan: Aw bɛ saniya don o don
Don o don a tali ka ɲi walasa ka farikolojidɛsɛ kunbɛn ani ka ɲinw kɛnɛya.
Taabolo 5nan : Aw bɛ to ka tulumafɛnw falen
Floss kunkolo minnu sɛgɛnnen don, olu bɛ se ka kɛ fɛn ye min tɛ baara kɛ kosɛbɛ.
Aw bɛ a dilabaga ka laadilikanw labato minnu bɛ fɛnw falen ɲɔgɔn na walasa ka baara kɛcogo ɲuman sɔrɔ.
Aw ka kan ka min ɲini ni aw bɛ kuran fɛnɲɛnamafagalan san
Kuran fiyɛlanw bɛɛ tɛ kelen ye. Ni i bɛ ka minɛn dɔ san, i ka nin fɛn ninnu jateminɛ.
Saniyacogo minnu bɛ se ka ladilan
Fanga caman sigicogo b’a to baarakɛlaw bɛ se k’u ka ko kɛlenw sɛmɛntiya ka kɛɲɛ ni dususalo ni da kɛnɛya magow ye.
Kɔrɔlen-Frequency Vibration Teknoloji
Aw bɛ misaliw ɲini minnu dilannen don walasa ka plaki tiɲɛni nafama di ka sɔrɔ ka to nɔgɔya la ɲinw kan.
Batiri ka ɲɛnamaya jan
Batiri min bɛ se ka charge (sara) kokura, ni a baara waati ka jan, o bɛ nɔgɔya sabati, kɛrɛnkɛrɛnnenya la taama kama.
Ji-yɔrɔ-ko Design
Kuran fiyɛlan min tɛ ji bɔ, o bɛ se ka kɛ ka ɲɛ sanuyaso sigidaw la, wa a saniya ka nɔgɔn.
Floss Heads minnu bɛ se ka wuli ka bɔ u nɔ na
Kungolo minnu bɛ se ka wuli ka bɔ u nɔ na, olu bɛ dɛmɛ ka saniya sabati ani ka saniya baara kɛ waati jan kɔnɔ.
Miirili labanw
O la, yala kuran fiyɛlilan bɛ se ka dɛmɛ don ka dɔ bɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ la ani ka ɲinw kɛnɛya sabati wa?
Mɔgɔ caman fɛ, o jaabi ye ɔwɔ ye.
Ni ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ saniya nɔgɔyara, ka u lafiya, ani ka u kɛ cogo kelen na, kuran sɔgɔlanw bɛ se ka jɔyɔrɔba ta ka dɔ bɔ ɲinw falenni na ani ka ɲinw dɛmɛ minnu ka kɛnɛ. Hali n’u tɛ burusi walima ɲinw ladonni baarakɛlaw nɔnabila ye, u bɛ se ka kɛ farali nafama ye da saniyacogo dafalen kan.
Ni aw bɛ gɛlɛya sɔrɔ ni laadala ɲinw ye walima ni aw b’a fɛ dɔrɔn ka fɛɛrɛ nɔgɔman sɔrɔ aw ɲinw ni ɲɔgɔn cɛ, ka wari bila kuran fɛnɲɛnamafagalan ɲuman na, o bɛ se ka kɛ fɛn nɔgɔmanw dɔ ye aw bɛ se ka minnu kɛ aw da kɛnɛya kama.
Ɲininkaliw minnu bɛ kɛ
1. Yala kuran fiyɛlilan bɛ plaki bɔ ka ɲɛ ka tɛmɛ bololabaarakɛminɛn kan wa?
Fɛɛrɛ fila bɛɛ bɛ se ka plaki bɔ ka ɲɛ ni u kɛra ka ɲɛ. Nka, baarakɛla caman b’a ye ko kuran fɛnɲɛnamafagalanw ka nɔgɔn ani u ka nɔgɔn, o bɛ se ka dusu don u kɔnɔ u ka baara kɛ ni u ye don o don cogo basigilen na.
2. Yala kuran fiyɛlan bɛ se ka burusi nɔ bila wa?
Ayi, kuran fiyɛlan dilannen don walasa ka burusi dafa, a tɛ kɛ ka a bila a nɔ na. Walasa ka nɔ ɲuman sɔrɔ, aw bɛ o fila bɛɛ kɛ aw ka don o don da ladonni kɛcogo dɔ ye.
3. Yala kuran fiyɛlilan farati ka bon ɲinw ma minnu ka gɛlɛn wa?
Kuran-fɔlɔ fanba bɛ saniyacogo nɔgɔmanw di minnu bɛnnen don mɔgɔ ma minnu ka ɲinw ka gɛlɛn. Ni dusukasi kɛra, aw bɛ taa ɲinw furakɛla dɔ fɛ.
4. Ne ka kan ka baara kɛ ni kuran fiyɛlan ye siɲɛ joli?
A ka ca a la don o don tali ka ɲi walasa ka dɛmɛ don ka ɲɛgɛnɛsiralabanaw bɔ ani ka ɲinw kɛnɛman mara.
5. Yala ne bɛ se ka baara kɛ ni kuran ye ni ne bɛ finimugu don wa?
Awɔ. Kuran sɔgɔlanw bɛ se ka dɛmɛ don ka ɲɛgɛnw, nɛgɛw ani ɲinw labɛnminɛn wɛrɛw lamini saniya, o b’a to u bɛ kɛ sugandi nafama ye ɲinw labɛnni banabagatɔw bolo.
Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
Ameriki ɲinw furakɛli tɔnba (ADA). Da kɔnɔ kɛnɛyako barokunw: Flossing.
Jamana ka ɲinw ni ɲɛda ni ɲɛda ɲinini baarada (NIDCR). Kunnafoni minnu bɛ ɲinw banaw kan.
Banaw kɛlɛli ni u kunbɛnni baaradaw (CDC). Da kɔnɔ kɛnɛya sabatili jɔnjɔnw.
Mayo Dɔgɔtɔrɔso. Denso sɔgɔsɔgɔninjɛ ni ɲinw banaw lajɛlen.
Harvard ka ɲinw furakɛli kalanso. Don o don da saniyacogo ɲumanw.